ONLİNE SINAV ANALİZ

Bir şair vardır ki, içinde yaşadığı devrin bütün ruhunu şiirine doldurur ve elinde tuttuğu bu elmas bardağın aynasını çepeçevre vuran çevresinin özel ve gölgeli yüzünü gelecek asırlardan öteye taptaze ve dinç pırıltılar halinde aksettirir. Bu, el­bette, büyük bir şairdir. Fakat bundan daha bü­yük bir şair vardır ki, içinde bulunduğu devri de aşar, zamanın dar cetvellerini kırarak varlığın asıl cevherini bulur. Bu iki türlü şairden birincisi­ne örnek Nedîm, ikincisi ise Yunus Emre'dir.

? Ağaca çıkmasını bilirim;
Tanırım meyvenin oluşumunu;
Taş kırmak da gelir elimizden,
Ateş yakmak da aş pişirmek de. ?

(I) Gazete ve dergilerde kalmış yazılarının dışın­da, kitap halinde elliye yakın eser bırakmış olan Halit Ziya, Türk edebiyatında önemli bir yere sa­hiptir. (II) Ondan önce Ahmet Mithat ve onun izinden gidenlerin olay ve maceraya dayanan ve faydacılık amaçlayan alelade bir üslûpla yazılan sağlam bir teknikten mahrum eserler hakimdi. (III) Halit Ziya, sanatkârâne bir üslûpla Türk dilin­de gerçek romanı yazdı. (IV) Eserlerinde Türk toplumunun derin ve köklü meselelerine hemen hiç rastlanmaz.

(I) iyi yazarlar gelişmiş toplumlarda bile toplu­mun beğeni çizgisini aşar. (II) Balzac fakirlik için­deyken Fransa Sue'yi tanımaktadır. (III) Baba-oğul Dumasların döneminde Stendhal önem­senmeyen bir yazardır. (IV) O, Fransa'nın, yaz­dıklarını 40-50 yıl sonra anlayacağını söyler.