Hediye Kampanyamız:En fazla puan toplayan 3 kişiye 400TL'lik hepsiburada hediye çeki hediye ediyoruz..

ONLİNE SINAV ANALİZ

5.Sınıf Karışık Dersler Online Sınav Çözün

Bu Sınavı ÇözenAtahan Akyüz
Sınıf: 5.Sınıf
Dersler: Türkçe Matematik Fen Bilimleri Sosyal Bilgiler
Soru Sayı: 60
Hazırlayan: Atahan Akyüz
DiğerYorumlar - Yorum Yaz - Yönetime Bildir
Bu sınavı çözenler
Ad SoyadDoğruYanlışBoşPuanNotBaşarıİncele
Atahan Akyüz50100794 (Iyi)%79




1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinden ?işin tekrar yapıldığı? anlaşılmaz?

     A) Ali, yine bizimkinin canını sıkmış.
     B) Sanatçı bu yıl da törenle anıldı.
     C) Bu gece sabaha kadar kar yağdı.
     D) Yeni aldığı kitabı bile okumuş.


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:29
Yanlış Çözüm
:16
Boş Bırakma
:2
Toplam Çözülme
:47

2) Aşağıdakilerden hangisinde kalın,yuvarlak,dar ünlü kullanılmamıştır?

     A) Bolu
     B) Bursa
     C) Uşak
     D) Tokat


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:37
Yanlış Çözüm
:58
Boş Bırakma
:21
Toplam Çözülme
:116

Başkasından üstün olmanız önemli değildir, önemli olan dünkü durumunuzdan üstün olup olmadığınızdır.

3) Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?


     A) Her geçen gün daha ileriye gitmek gerektiği
     B) İnsanın başkalarıyla yarış içinde olduğu
     C) Başarılı olmak için çok çalışmak gerektiği
     D) Çalışanların toplumda üstün duruma geleceği


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:101
Yanlış Çözüm
:34
Boş Bırakma
:17
Toplam Çözülme
:152

4) Aşağıdaki sözcüklerden hangileri, anlam ilişkisi yönüyle diğerlerinden farklıdır?

     A) Aç-Tok
     B) Az-Çok
     C) Al-Kırmızı
     D) Acı-Tatlı


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:67
Yanlış Çözüm
:10
Boş Bırakma
:0
Toplam Çözülme
:77

5) Aşağıdaki sözcüklerden hangisi soyut bir isimdir?

     A) biber
     B) boya
     C) çocuk
     D) sevgi


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:499
Yanlış Çözüm
:29
Boş Bırakma
:22
Toplam Çözülme
:550

6) Gelecek zamanı belirten sözcük , hangi seçenekte gösterilmiştir?

     A) okumuş
     B) okuyacak
     C) okudu
     D) okuyor


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:59
Yanlış Çözüm
:2
Boş Bırakma
:2
Toplam Çözülme
:63

7) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma yapılmıştır?


     A) Onur ile Oğuz uçurtma yarıştırıyorlardı.
     B) Elma ve şeftali yaz meyvesidir.
     C) İlkbaharda yaylanın yolunu tutarız.
     D) Bu yıl yağmur ve kar daha çok yağdı.


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:104
Yanlış Çözüm
:54
Boş Bırakma
:22
Toplam Çözülme
:180

8) "Şunlara üç günde bir su verin." cümlesindeki "şunlara" zamirinin türü nedir?

     A) İşaret zamiri
     B) Belgisiz zamir
     C) Kişi zamiri
     D) Soru zamiri


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:151
Yanlış Çözüm
:82
Boş Bırakma
:47
Toplam Çözülme
:280

9) Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde yuvarlak ünlüler kullanılmıştır?

     A) Erik
     B) Kapı
     C) Omuz
     D) Kiraz


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:94
Yanlış Çözüm
:15
Boş Bırakma
:9
Toplam Çözülme
:118

10) “Göçmek” sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin
hangisinde “çökmek” anlamında kullanılmıştır?


     A) Kara kışta köydeki evin tavanı göçmüştü.
     B) Kuşlar, çoktan sıcak ülkelere göçmüştü.
     C) Bizim oba yaz gelince yaylaya göçer.
     D) Bu dünyaya gelen elbette göçer.


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:128
Yanlış Çözüm
:22
Boş Bırakma
:16
Toplam Çözülme
:166

11) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf (belirteç) kullanılmamıştır?

     A) Adam arabayı dikkatsiz kullanıyor.
     B) Çocuklar gürültü yapıyordu.
     C) Öğrenciler soruları doğru cevaplamışlar.
     D) Annem ablamın odasına girdi.


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:66
Yanlış Çözüm
:92
Boş Bırakma
:67
Toplam Çözülme
:225

12) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerçek bir durumdan söz edilmemektedir?

     A) Minik kedi sobanın yanında öyle güzel uyuyordu ki...
     B) Maymunların daldan dala atlamalarına hayran kaldık.
     C) Çalılıkların arasından çıkan tavşan çocuğa göz kırptı
     D) Yavru kuşlar ancak anneleri tarafından beslenebiliyordu.


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:90
Yanlış Çözüm
:25
Boş Bırakma
:11
Toplam Çözülme
:126

13) Aşağıdakilerden hangisi somut isim olamaz?

     A) gazoz
     B) dostluk
     C) çanta
     D) kitap


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:491
Yanlış Çözüm
:25
Boş Bırakma
:16
Toplam Çözülme
:532

14) Aşağıdaki cümlelerden hangisinde abartılı bir anlatım yoktur ?

     A) Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır.
     B) Gözlerimin yaşı sel oldu aktı.
     C) Yolda yürürken aniden yere düştü.
     D) Ahmet, bir uçak hızıyla yanımızdan geçti


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:115
Yanlış Çözüm
:10
Boş Bırakma
:10
Toplam Çözülme
:135

15) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç anlamı vardır?

     A) Çalışkan olduğu için bilgi yarışmasına seçilmiş.
     B) Onlar için önemli olan şeyler bizim için değildi.
     C) Televizyon izlemek için odasına çekilmiş.
     D) Okul gezisine katılmak için babamdan izin aldım.


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:44
Yanlış Çözüm
:116
Boş Bırakma
:9
Toplam Çözülme
:169

16) Ses boşlukta yayılmaz

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:84
Yanlış Çözüm
:112
Boş Bırakma
:21
Toplam Çözülme
:217

17) Kuvvet uygulanan her cisim harekete geçer.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:277
Yanlış Çözüm
:183
Boş Bırakma
:24
Toplam Çözülme
:484

18) Besin zincirindeki halkalardan birinin veya bitki örtüsünün yok olması canlı çeşitliliğini azaltır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:228
Yanlış Çözüm
:20
Boş Bırakma
:21
Toplam Çözülme
:269

19) Vücudumuzu hastalıklara karşı koruyan besin içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

     A) Karbonhidratlar
     B) Proteinler
     C) Vitaminler
     D) Mineraller


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:160
Yanlış Çözüm
:70
Boş Bırakma
:16
Toplam Çözülme
:246

20) Aşağıda verilen canlılardan hangisi omurgalı hayvanlar grubunda yer almaktadır?

     A) Örümcek
     B) Kurbağa
     C) Çekirge
     D) Solucan


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:201
Yanlış Çözüm
:62
Boş Bırakma
:24
Toplam Çözülme
:287

21) Yaprağın görevi biktinin dik durmasını sağlamaktır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:192
Yanlış Çözüm
:24
Boş Bırakma
:25
Toplam Çözülme
:241

22) Peynirin küflenmesine mantarlar neden olur.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:197
Yanlış Çözüm
:59
Boş Bırakma
:22
Toplam Çözülme
:278

23) Aşağıda verilen yakıtlardan hangisi çevreyi en az kirletir?

     A) odun
     B) kömür
     C) doğal gaz
     D) mazot


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:10
Yanlış Çözüm
:277
Boş Bırakma
:29
Toplam Çözülme
:316

24) Aşağıdaki besinlerden hangisi enerji vermez?

     A) Yağlar
     B) Vitaminler
     C) Proteinler
     D) Karbonhidratlar


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:65
Yanlış Çözüm
:165
Boş Bırakma
:15
Toplam Çözülme
:245

25) Evde ve okuldaki elektrik düğmeleri birer anahtardır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:624
Yanlış Çözüm
:20
Boş Bırakma
:24
Toplam Çözülme
:668

26) Aşağıdakilerden hangisi genleşme özelliğinden yararlanılan araçlardan biri değildir?

     A) kalorifer
     B) radyo
     C) termometre
     D) ütü


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:184
Yanlış Çözüm
:81
Boş Bırakma
:33
Toplam Çözülme
:298

27) Canlıların sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisinden faydalanılır?

     A) Canlılar arasındaki benzerlik ve farklılıklar
     B) Canlıların yaşadıkları yerler
     C) Canlıların beslenme şekilleri
     D) Canlıların vücut yapıları


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:179
Yanlış Çözüm
:103
Boş Bırakma
:30
Toplam Çözülme
:312

28)  Mikroskobik canlılar insan vücudunda yaşayabilir.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:143
Yanlış Çözüm
:7
Boş Bırakma
:9
Toplam Çözülme
:159

29) Dünya Güneş in etrafın da dolanır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:114
Yanlış Çözüm
:6
Boş Bırakma
:2
Toplam Çözülme
:122

30) Termometreler, sıvıların genleşme özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:216
Yanlış Çözüm
:53
Boş Bırakma
:29
Toplam Çözülme
:298

31) ''Onaltıtambindeyirmialtı'' şeklinde okunan ondalık kesir aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

     A) 15,026
     B) 14,0026
     C) 16,026
     D) 16,0026


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:179
Yanlış Çözüm
:53
Boş Bırakma
:39
Toplam Çözülme
:271

32) Sıfır Tam Onda Sekiz Yazılışı

     A) 0,8
     B) 0,08
     C) 0,008
     D) 0,0008
     E) 0,00008


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:127
Yanlış Çözüm
:23
Boş Bırakma
:11
Toplam Çözülme
:161

33) Farklı kenarı 25cm ve ikiz kenarlarından birisi 13cm olan ikizkenar üçgenin çevresi kaç cm?dir?

     A) 51cm
     B) 63cm
     C) 52cm
     D) 100cm
     E) Hiçbiri


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:47
Yanlış Çözüm
:13
Boş Bırakma
:7
Toplam Çözülme
:67

34) Aşağıdaki ondalık kesirlerden hangisi 7,1 ondalık kesri ile 7,05 ondalık kesrinin arasındadır?

     A) 7,07
     B) 7,12
     C) 7,4
     D) 7,2


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:99
Yanlış Çözüm
:128
Boş Bırakma
:52
Toplam Çözülme
:279

  I.En çok buğday üretimi 2008 yılında en az arpa üretimi ise 1988 yılında yapılmıştır
  II.En az arpa üretimi 2008 yılındadır
  III.En az arpa üretimi 1998 yılında yapılmıştır
  IV.En fazla üretim 2008 yılında yapılmıştır
  V.En az üretim 1998 yılında yapılmıştır


35) Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

     A) I,IV
     B) I,II,IV
     C) III ve IV
     D) V ve III
     E) I,II,III,IV,V


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:63
Yanlış Çözüm
:66
Boş Bırakma
:22
Toplam Çözülme
:151



36) Bir kenarı 15 birim olan karenin çevresi kaç birimdir?

     A) 30
     B) 40
     C) 50
     D) 60
     E) 70


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:74
Yanlış Çözüm
:12
Boş Bırakma
:5
Toplam Çözülme
:91

37) 5L+?=10L ise ? kaçtır?

     A) 10 yarım l
     B) 5 çeyrek l
     C) hiçbiri


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:158
Yanlış Çözüm
:89
Boş Bırakma
:35
Toplam Çözülme
:282



38) Bir kenarı 8 birim olan karenin alanı kaç birim karedir?

     A) 32
     B) 64
     C) 128
     D) 48
     E) 81


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:44
Yanlış Çözüm
:44
Boş Bırakma
:6
Toplam Çözülme
:94

39) Aşağıdakilerden hangisi ondalık kesirdir?

     A) 3/4
     B) 3/10
     C) 3/5
     D) 3/60


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:188
Yanlış Çözüm
:67
Boş Bırakma
:55
Toplam Çözülme
:310

40) Bir bölme işleminde bölen 19 ise kalan en çok kaçtır?

     A) 9
     B) 18
     C) 19
     D) 8


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:178
Yanlış Çözüm
:92
Boş Bırakma
:55
Toplam Çözülme
:325

  I.Üçgenin 3 kenarı var
  II.Üçgenin 4 kenarı var
  III.Üçgenin 5 kenarı var
  IV.Üçgenin 6 kenarı var
  V.Üçgenin 7 kenarı var
41) Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

     A) I ve II
     B) II ve III
     C) III ve IV
     D) II ve IV
     E) Yalnız I


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:315
Yanlış Çözüm
:11
Boş Bırakma
:2
Toplam Çözülme
:328

42) 2,75 ondalık kesrinde yüzde birler basamağında hangi rakam vardır?

     A) 2
     B) 7
     C) 5
     D) 0


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:167
Yanlış Çözüm
:124
Boş Bırakma
:58
Toplam Çözülme
:349

43) Aşağıdaki ondalık kesirlerin en küçüğü hangisidir?

     A) 0,7
     B) 0,701
     C) 0,702
     D) 0,711


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:183
Yanlış Çözüm
:69
Boş Bırakma
:49
Toplam Çözülme
:301



44) Bir çarpma işleminde çarpanlardan biri diğerinden 4 katıdır.Çarpanların toplamı 50 olduğuna göre çarpım kaçtır?

     A) 250
     B) 300
     C) 350
     D) 400
     E) 450


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:74
Yanlış Çözüm
:71
Boş Bırakma
:43
Toplam Çözülme
:188



45) Salı günü öğlen ile pazartesi günü sabahın arasında kaç derece fark vardır ?

     A) 12
     B) 56
     C) 32
     D) 18


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:284
Yanlış Çözüm
:43
Boş Bırakma
:35
Toplam Çözülme
:362

46) Doğu Karadeniz Bölümü ile Erzurum-Kars Bölümü büyükbaş hayvancılığın yapıldığı yerlerin başında gelir.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:208
Yanlış Çözüm
:27
Boş Bırakma
:16
Toplam Çözülme
:251

47) Anayasamızda değiştirilmeyecek hükümler vardır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:179
Yanlış Çözüm
:10
Boş Bırakma
:22
Toplam Çözülme
:211

48) Aşağıdakilerden hangisinde bir takım
çalışmasına ihtiyaç duyulabilir?


     A) İşin tek başına yapılamayacak kadar fazla olması durumunda
     B) İşin kısa sürede bitmesi istenmesi durumunda
     C) İşin bitirilmesinde farklı becerilere ihtiyaç duyulması durumunda
     D) Hepsi


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:117
Yanlış Çözüm
:76
Boş Bırakma
:20
Toplam Çözülme
:213

49) Sanayi, turizm, ulaşım ve ticaret nüfus dağılımını etkileyen beşeri faktörler arasında yer alır.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:205
Yanlış Çözüm
:15
Boş Bırakma
:12
Toplam Çözülme
:232

50) Takım çalışmasında işlerin paylaşılması aşağıdakilerden hangisine göre yapılmaz?

     A) Kişinin bilgisine
     B) Kişinin becerisine
     C) Kişinin yeteneğine
     D) Kişinin isteğine


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:159
Yanlış Çözüm
:36
Boş Bırakma
:18
Toplam Çözülme
:213

51) Kış aylarında her gün aynı hava olayını yaşarız.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:219
Yanlış Çözüm
:19
Boş Bırakma
:10
Toplam Çözülme
:248

52) Sorumluluk bir kimsenin üzerine düşen görevi yerine getirmesidir.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:171
Yanlış Çözüm
:6
Boş Bırakma
:7
Toplam Çözülme
:184

53) Doğal afetler sonucunda oluşturulan kriz merkezlerinin çalışması aşağıdakilerden hangisinin sorumluluğundadır?

     A) AKUT başkanının
     B) Kaymakamın
     C) Valinin
     D) Sivil savunma teşkilatının


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:61
Yanlış Çözüm
:162
Boş Bırakma
:42
Toplam Çözülme
:265

54) Bilim adamlarının yaptığı buluşlar tüm insanlığı etkiler

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:194
Yanlış Çözüm
:12
Boş Bırakma
:14
Toplam Çözülme
:220

55) Bir topluma ait duygu, düşünce, sanat eserleriyle maddi ve manevi değerlerin tümü kültürdür.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:224
Yanlış Çözüm
:13
Boş Bırakma
:15
Toplam Çözülme
:252

56) Telefon ilk olarak Edison tarafından icat edildi.

     A) Doğru
     B) Yanlış


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:182
Yanlış Çözüm
:47
Boş Bırakma
:14
Toplam Çözülme
:243

Bir Ulusun tarihi, anıları, gelenekleri, ve görenekleri ?????.. sayesinde korunur.
57) Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

     A) Tarihi
     B) Kültürü
     C) Dili
     D) Ülküsü


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:8
Yanlış Çözüm
:92
Boş Bırakma
:4
Toplam Çözülme
:104

  I.Başkent
  II.Millî Marş
  III.Seçim süresi
  IV.Bakanların sayısı
58) Yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinde T.C. Anayasasının değiştirilemez maddeleri doğru olarak bir arada verilmiştir?

     A) I ve II
     B) II ve IV
     C) III ve IV
     D) I ve III


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:148
Yanlış Çözüm
:37
Boş Bırakma
:21
Toplam Çözülme
:206

59) Kurtuluş savaşının başlangıç tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

     A) 23 Temmuz 1919
     B) 16 Mayıs 1919
     C) 19 Mayıs 1919
     D) 19 Mart 1919


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:100
Yanlış Çözüm
:11
Boş Bırakma
:5
Toplam Çözülme
:116

60) Eskiden hastanenin adı neydi?

     A) Külliye
     B) Bedesten
     C) Tren
     D) Darüşşifa


Bu sorunun tüm üyeleri kapsayan istatistiği
Doğru Çözüm
:74
Yanlış Çözüm
:12
Boş Bırakma
:6
Toplam Çözülme
:92



En yeni ve güncel etkinlikler için bizi takip edin

Bu Haftanın En İyileri

  • Kayıtlı Üye Bulunamadı