Okumayı Sevdirme Yolları - (Tüm Sınıflar Diğer dosyalar )

“OKUMAYI SEVD�RME YOLLARI”

Hay�r, “okumay� nas�l sevdirebiliriz” konulu özgün bir yaz� yazm�yoruz. Bu konuda yaz�lm�� bir kitaptan söz etmek istiyoruz. Yaz�m�z�n ba�l���, bu kitab�n ad�. Yazar� Ahmet Mara�l�. �ki yüz otuz sayfal�k kitap, okumay� sevdirme konusunda çok de�i�ik öneri ve tecrübeleri içeriyor ve çok da rahat okunuyor.

        Yazar, okumay� sevdirme konusunda yap�labilecekleri dört bölümde toplam��. Birinci bölüm “Yeti�kinler Okuma Al��kanl���n� Nas�l Kazanabilir?”, ikinci bölüm “Çocu�a Okumay� Sevdirmek �çin Ailenin Yapabilecekleri”, üçüncü bölüm “Okulda Yap�labilecekler” ve dördüncü bölüm de “Resmî ve Sivil �nisiyatifin Yapabilecekleri” ba�l���n� ta��yor.

        �kinci bölümde “aile”nin, üçüncü bölümde “okul”un ve elbette “ö�retmen”in okumay� sevdirme konusunda yapabilecekleri, ayr�nt�l� bir �ekilde anlat�lm��. Do�rusu bir e�itimci oldu�umuz halde bu kitap bize de çok �ey katt�. Ahmet Mara�l�, kitab�n� yazarken, gazetelerde bu konuyla ilgili olarak ç�kan yaz� ve mülâkatlardan, çe�itli dergilerdeki yaz�lara ve bu konuda yaz�lm�� ba�ka kitaplara kadar geni� bir alan taramas� yapm��.

        Kitapta anlat�lan anekdotlar�n hangi kaynaktan al�nd���n�n dip notlar� kitab�n sonunda topluca verilmi�. Yazar, yararland��� bu kaynaklar�, alt� buçuk sayfal�k bir liste halinde ayr�ca vermi�. Yani Mara�l�’n�n kitab�, bu alanda daha geni� ara�t�rma yapmak veya ba�ka eserler de okumak isteyen okuyucular için ayr�ca bir rehber özelli�i ta��yor.

        Kitaba 5 (Be�) YTL fiyat konmu�; fakat daha sonra, herhalde daha çok ki�i alabilsin ve okuyabilsin diye, 2.99 YTL’lik bir fiyat etiketi yap��t�r�lm��. Biz de bu fiyattan, bir büyük marketten ald�k bu kitab�. Kitab� bulamay�p da do�rudan yay�nevinden almak isteyenler için de yay�nevinin internet ve elektronik posta adresleriyle telefon ve faks numaralar�n� verelim: www.bilgeyayinlari.com, bilge@bilgeyayinlari.com , tel:0212 4831516, faks: 0212 4833055

        Kitaptan alaca��m�z birkaç anekdotla bu tan�t�m yaz�s�n� sürdürelim. �u örnek, kitab�n 45 ve 46. sayfalar�nda yer al�yor. Anlatan, mesle�i ö�retmenlik olan bir anne: “O�lum birinci s�n�ftan ikinci s�n�fa geçmi�ti. �kinci s�n�fta ö�retmen de�i�ti. Okullar�n aç�lmas�ndan on be� gün sonra durumunu sormak için okula gidip ö�retmenle görü�tüm. Ö�retmen, okumas�n�n geri oldu�unu söyledi. Ben de bir ö�retmen olarak buna çok üzüldüm. O�luma, ö�retmeninin ondan çok memnun oldu�unu söyleyerek, okumas�n� nas�l ilerletebilece�imi dü�ünmeye ba�lad�m.

        Bilirsiniz, çocuklara ‘kitap oku’ dedi�iniz zaman okumazlar. Benim o�lum da, ‘kitap oku’ desem okumayacakt�. Onu okumaya heveslendirmem gerekiyordu. Sonuçta �öyle bir yöntem buldum: Ütü yapaca��m zaman yak�nmaya ba�l�yordum. ‘Ne kadar çok ütülenecek çama��r var. Ben bunlar� nas�l ütüleyece�im? Kim bilir ne çok yorulaca��m. Ke�ke biri bana yard�m etse.’ diyordum. Sonra o�luma dönüp: ‘Sen bana yard�m eder misin?’ diye soruyordum. O da yard�m edece�ini söyleyip nas�l yard�m edece�ini sordu�unda: ‘Bana kitap oku, ben de kolayca ütümü tamamlayay�m.’ diyordum.

        O�lum, anneme yard�m edece�im diye seviniyordu. Sonra birlikte, okuyaca�� kitab� seçiyorduk. O okuyor, ben de ütü yap�yordum. Arada bir de, okudu�u hikâyeye göre, ‘Vay yaramaz kedi!’, ‘Aaa! Bu köpek çok ak�ll�!’ diye ona e�lik ediyordum. Böyle yapt�kça daha heveslenip istekle okumaya devam ediyordu. Ütü i�im bitince de ona, bana kitap okumasayd�, bu kadar ütü yapamayaca��m�, hiç yorgunluk hissetmedi�imi, çok iyi bir yard�mc� oldu�unu söyleyip öpüyordum.

Ayn� takti�i bula��k y�karken de uyguluyordum. Mutfa�a bir sandalye koyup onu oturtuyor, ‘Haydi bakal�m bana yard�m et.’ diyordum. ‘��lerimi yaparken sen kitap okursan, ben her i�imi kolay yap�yorum.’ dedi�imde yüzündeki mutlulu�u unutam�yorum. Böylece bir hafta ayn� yöntemi çe�itli �ekillendirmelerle (kitapç�dan birlikte kitap seçmek, cümle ve davran��lardaki ufak tefek de�i�iklikler) uygulay�p, kitap okuma sevgi ve al��kanl���n� verdim. Sonuçta, amac�ma ula�m��t�m. Ö�retmeni çok sevinmi�ti. Ben de çok mutlu olmu�tum.”

Bir di�er örnek, kitab�n 168. sayfas�ndan. Güngören �ehitler �lkö�retim Okulu s�n�f ö�retmeni Mahmut Celep’in anlatt�klar�: “Okutaca��m kitaplar� okul aç�lmadan belirliyorum. Kitaplardan baz� bölümleri derste okuyorum. Okudu�um yerler ö�rencilerimin ilgisini çekerse, hemen o kitab� ilk isteyen ö�renciye veriyorum. Daha sonra ayn� kitab� di�er ö�renciler okuyorlar. Kitaplar� kendim temin ediyorum. Sene sonunda yakla��k yetmi� kitap okumu� oluyor ö�rencilerim. Ö�rencilerimin kitab� okuyup okumad�klar�n� anlamak için kitap raporu haz�rlat�yorum. Bu raporda ö�renciler, okuduklar� kitab�n kimli�ini, kahramanlar�n�, içeri�ini yaz�yorlar. Bazen birilerinden kopya çektiklerini tespit ediyorum. Onlar� uyarmakla yetiniyorum. En çok kitap okuyana kitap hediye ediyorum. Bilgisayarda haz�rlad���m takdir belgesine, çok okuyanlar�n ismini yaz�p ‘takdir panosu’na as�yorum. Bu uygulaman�n, ö�rencileri okumak için ate�ledi�ini çok kez gördüm.”

        Bu örnek de kitab�n 172. sayfas�ndan. “�lkokul ö�retmenimiz, her günün sonunda on be� dakikay� kitap okuma etkinli�i için ay�rm��t�. Dersi tamamlar, çantalar�m�z� toplar, arkam�za yaslanarak ellerimizi kavu�tururduk. Dinlemeye haz�rd�k. Ö�retmen, dolab�ndan ç�kard��� kal�n çocuk roman�ndan okumaya ba�lar, her gün kald��� yerden devam ederek okumay� sürdürürdü. Sessizlik içinde, ilgi ile onu dinler, devam�n� ö�renmek için sab�rs�zlan�rd�k. Bazen zil çald�ktan sonra da birkaç sayfa daha okumas� için yalvar�rd�k. Okudu�u kitap, Çitlembik isimli bir keçinin da�da bay�rda ya�ad��� serüvenleri anlat�yordu. Kitapta resim yoktu; ama Çitlembik’in hayali bende o günkü canl�l���n� koruyor. Onun kar��la�t��� güçlüklerden y�lmamas�, güçlüklere kar��n ya�am� co�kuyla ke�fetmesi bana gizliden gizliye hep umut a��lam��t�r. Bugün bile! Ve inan�yorum, okuma sevgisi ve okuma al��kanl��� kazanmamda ilkokul ö�retmenimin önemli bir yeri olmu�tur.”

        Kitab�n 184. sayfas�nda ise, K�r�ehir Ulup�nar kasabas� Yunus Emre �lkö�retim Okulu Sosyal Bilgiler ö�retmeni Necati Bozkurt’un çabalar�ndan söz edilmi�. Bu idealist ö�retmenimiz de kitapç�dan, ö�rencilerin seviyelerine uygun yüz elli kadar hikâye kitab� al�p bunlar� tan�d��� ki�ilere imzalatm��, her kitab�n paras�n� da o kitab� imzalayandan alm��. Sonra da kitaplar� okul kütüphanesine kaydetmi�. Yani kitaplar, imzalayan ki�ilerin ba���� olarak kütüphaneye kazand�r�lm��. Ve bu çaba kar��l�ks�z kalmam��. Ö�renciler kütüphaneyi s�k s�k ziyaret etmeye ba�lam��. Kim bilir, bu küçük ilimizin son y�llarda ÖSS ba�ar� s�ralamas�nda hep yukar�larda olmas�nda “okuma”ya gönül vermi� böylesi fedakâr ve idealist meslekta�lar�m�z�n da herhalde önemli bir pay� vard�r.

        Kitab�n 222 ve 223. sayfalar�nda ise tam bir kitap sevdal�s�ndan bahsedilmi�. Ad�n�n �evket oldu�unu ö�rendi�imiz bu ki�inin, Alibeyköy-Küçükköy aras�nda bir dökümhanesi varm��. �evket Bey, dökümhanenin üst kat�n� muazzam bir kütüphane ve yemek salonu olarak düzenlemi�. Bu dökümhane, hemen her dü�ünceden ve meslekten insan�n u�rak yeri olmu�. �evket Bey’in arabas�n�n bagaj�, içi genellikle kitap dolu olurmu�. Bu kitaplar�, tan��t���, kar��la�t��� insanlara birer iki�er verirmi�. �evket Bey, evinde ve özellikle Kastamonu’da bir tatil köyünde çok geni� bir alan üzerine yapt�rd���, içinde zengin kütüphaneli salonlar� bulunan üç katl� kö�künde de dostlar�na, arkada�lar�na ev sahipli�i yapmaktan büyük zevk al�yormu�.

        Ahmet Mara�l�’n�n kitab�nda bunlar gibi onlarca (belki daha da fazla) örnek anlat�lm��. Tabiî yazar, sadece bu örnekleri aktarmakla yetinmemi�, pek çok yol, yöntem ve öneri de sunmu� okuyucuya. Dedik ya, bir ö�retmen, hem de bir edebiyat ö�retmeni olarak biz çok yararland�k bu kitaptan. Buna dayanarak, kapsaml� bir çal��man�n ürünü oldu�u hemen anla��lan bu kitab� ba�ta s�n�f, Türkçe ve edebiyat ö�retmeni meslekta�lar�m�z olmak üzere bütün ö�retmen ve okul yöneticilerine, bütün bilinçli anne babalara, bütün bilinçli anne baba adaylar�na, bütün kurum yöneticilerine, k�saca “okuma”n�n “temel bir ihtiyaç” oldu�unu dü�ünen herkese gönül rahatl���yla öneriyoruz.              

                                                       Nevzat YÜKSEL

                                                Ortaklar Anadolu Ö�retmen Lisesi

                                                Türk Dili ve Edebiyat� Ö�retmeni

                                                      Germencik / AYDIN